Aktywa funduszy emerytalnych w czerwcu 2008 roku

Czerwiec po raz czwarty w tym roku przyniósł spadek wartości środków zarządzanych przez OFE. W porównaniu do maja aktywa funduszy emerytalnych spadły o -3,73 mld zł, do poziomu 136 395 mln PLN, czyli o -2,7%. W minionym półroczu, ostatni tak duży wartościowo spadek, o -5,4 mld zł, miał miejsce w styczniu.

Czerwiec to jednych z tych miesięcy w roku, kiedy na wielkość majątku zarządzanego przez fundusze emerytalne wpływają trzy czynniki: przelewy z ZUS, wynik zarządzania a także rozliczenia sesji transferowych. Według naszych szacunków w tym miesiącu największe znaczenie z wymienionych powyżej czynników miał wynik z zarządzania, który zredukował wartość zarządzanych aktywów niemal o -6 mld PLN. Taki wynik z inwestycji zarządzających jest drugim najgorszym w całej historii rynku funduszy emerytalnych, rekord padł bowiem w styczniu i był gorszy o prawie -0,5 mld PLN.

Wartość środków przekazanych z ZUS do otwartych funduszy emerytalnych wyniosła w sumie 1,17 mld PLN. W ramach czerwcowych przepływów 926 mln PLN stanowiła gotówka, a blisko 240 mln PLN trafiło do funduszy w postaci obligacji z majowej listy, które fizycznie zostały przekazane do OFE już w czerwcu.

Drugą przyczyną, z kategorii czysto technicznych, która w tym miesiącu wpłynęła na powiększenie wartości aktywów netto funduszy były rozliczenia dodatnich przepływów, towarzyszących majowej sesji transferowej. Według naszych szacunków w ślad za osobami, które zdecydowały się na zmianę funduszu przepłynęło między OFE około 1,15 mld PLN, co oczywiście istotnie zwiększyło wartość aktywów na koniec miesięca.

W czerwca miesiąca wszystkie działające na polskim rynku fundusze odnotowały spadek jednostek rozrachunkowych. Czterem z nich udało się pobić stopę zwrotu na poziomie indeksu IRFU, składającego się w 30% z rentowności WIG oraz w 70% z rentowności IROS (indeks benchmarkowych obligacji skarbowych notowanych na CeTo). W czerwcu wykazał on stopę zwrotu na poziomie -4,18%, podczas gdy zarządzający funduszami emerytalnymi zdołali wypracować średnio -4,04% zysku.

Największą dynamikę spadku jednostki odnotowały OFE Polsat (-4,5%) i OFE PZU "Złota Jesień" (4,67%) co znalazło swoje odzwierciedlenie w najgłębszym spadku aktywów netto (odpowiednio -3,4% oraz -3,3%).
Najmniej natomiast spadły aktywa funduszy AXA OFE (-0,4%) oraz Nordea OFE (-0,9%). Fundusze emerytalne te oprócz tego, że ich stopy zwrotu pobiły średnią dla całego rynku OFE kończąc miesiąc z wynikami -3,79% oraz -3,81%, dodatkowo mogły się pochwalić jednymi z najwyższych kwot pozyskanych w drugiej tegorocznej sesji transferowej (odpowiednio +176 mln PLN oraz +113 mln PLN).

W pierwszym półroczu tego roku ZUS przekazał do OFE łącznie około 10,7 mld PLN, z czego blisko 490 mln PLN trafiło do funduszy w postaci obligacji oddłużeniowych, a 10,2 mld PLN stanowiła gotówka. Czerwiec był miesiącem, w którym wartość przelewów z ZUS była niemal o połowę niższa od przelewów majowych i wartościowo okazała się być drugą najniższą kwotą przekazaną przez ZUS w tym roku. Mimo tego okazuje się, że suma łącznych przelewów z zakładu ubezpieczeń w pierwszym półroczu bieżącego roku w stosunku do analogicznego okresu lat ubiegłych była rekordowa i wyniosła nieco ponad 10 mld PLN. To aż o +18,4% więcej w stosunku do roku ubiegłego.

Licząc od początku roku aktywa OFE zmniejszyły się łącznie o -3,6 mld zł, co oznacza spadek o -2,6%. W tym czasie, jedynym funduszem, który zdołał powiększyć zarządzane przez siebie środki był AXA OFE (0,5%),a tym który stracił najwięcej okazał się być AEGON OFE (-7,8%) oraz Bankowy OFE (-4,8%). Z pewnością na taki wynik dwóch ostatnich OFE miał nienajlepszy rezultat majowej sesji transferowej, który w efekcie w czerwcu powiększył aktywa AEGON OFE o + 27 mln PLN a Bankowego OFE o + 46 mln PLN, podczas gdy średnia wartość zasilająca aktywa funduszy dla całego rynku wyniosła +91 mln PLN.

źródło: Zespół Analiz Online

O czym informują listy od OFE?

Fundusze emerytalne, jak co roku, opublikowały swoje prospekty informacyjne. Zawierają one statut funduszu, informacje na temat wyników działalności inwestycyjnej oraz zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe funduszu. W wyznaczonych do tego częściach charakteryzują cele inwestycyjne, stosowane ograniczenia inwestycyjne, czy opisują przyjęte zasady rachunkowości. Każdy prospekt zawiera również informacje o depozytariuszu, agencie transferowym czy strategii inwestycyjnej za miniony rok.

Jest to równocześnie miejsce, w którym zarząd funduszu, w tzw. liście do uczestników, ma okazję podzielić się ze swoimi obecnymi, a także przyszłymi uczestnikami, planami związanymi z&nbspkierunkiem rozwoju, zamierzeniami związanymi z działalnością inwestycyjną. Sprawdziliśmy więc jaki rodzaj informacji zarządy OFE przekazują w owych listach swoim uczestnikom.

W tej części prospektu na szczególną uwagę wydaje się zasługiwać część nazywana planowanymi kierunkami rozwoju działalności lokacyjnej. Okazuje się jednak, że po przeczytaniu kilkunastu takich fragmentów dla poszczególnych OFE, nasza wiedza raczej się nie zmienia. Fundusze niemal jednym głosem dość oględnie informują, że ich strategia inwestycyjna skoncentrowana będzie na minimalizacji ryzyka inwestycyjnego (stabilizacji wyników) oraz osiąganiu ponadprzeciętnej stopy zwrotu w długim terminie. To sformułowania jako żywo przeniesione z pierwszego artykułu paragrafu 20 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Mimo silnej podstawy formalno-prawnej, to bez wątpienia rodzaj ogólnikowych i niewiele mówiących informacji.

Z listów się także dowiedzieć, że "podstawową część aktywów funduszu stanowić będą dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, które zapewniają najwyższy stopień bezpieczeństwa spośród dostępnych instrumentów finansowych. Część akcyjna portfela wykorzystywana będzie na realizację drugiego elementu przyjętej strategii, ponadprzeciętnej długookresowej stopy zwrotu".
Poza tym fundusze bardzo ogólnikowo zapowiadają prowadzenie polityki inwestycyjnej, polegającej na inwestowaniu w najbardziej płynne i niedowartościowane instrumenty finansowe. "Będziemy prowadzić uważną analizę sytuacji na rynkach finansowych i dopasowywać proporcje akcji i obligacji w portfelu, w zależności od sytuacji gospodarczej w Polsce i na świecie" - informuje zarząd jednego z funduszy.
"Planując strategię inwestycyjną na rok 2008 bierzemy pod uwagę, że okres ten będzie charakteryzował się znaczną niepewnością na rynkach finansowych. Będziemy uważnie obserwować sytuację gospodarczą zarówno w Polsce jak i na świecie" - czytamy w kolejnym liście, w części dotyczącej planowanych kierunków rozwoju działalności lokacyjnej.
Inny fundusz informuje, iż "duże znaczenie będzie miała selekcja branż i spółek w portfelu akcyjnym. Fundusz będzie bardzo dokładnie analizował zmiany rentowności papierów dłużnych i przewidywania co do ruchów stóp procentowych".

Wydaje się, że po niemal 10 latach funkcjonowania PTE powinny przynajmniej próbować przekazać swoim obecnym lub potencjalnym uczestnikom coś od siebie, w zakresie planowanych kierunków rozwoju polityki lokacyjnej. Niestety w tym obszarze nadal dominuje powielany z roku na rok mechanizm "kopiuj-wklej", a inwencja zarządów ogranicza się jedynie do prezentacji przeszłych wyników, pozycji w rankingach KNF lub ewentualnych otrzymanych nagród.

Opłaty od składki w funduszach emerytalnych Polska ma najwyższe w Europie

Od 1999 roku comiesięcznie część naszych pensji trafia na konta w funduszach emerytalnych, które pobierają przy tym najwyższe dopuszczalne prawem opłaty, podaje Gazeta Wyborcza. Wyjątek wśród funduszy emerytalnych stanowi Allianz, który bierze tylko 4%
"Niższa opłata pozwala nam być rentownym towarzystwem, a zysk, jaki wypracowujemy, w pełni zadowala naszego właściciela"- mówi Agnieszka Nogajczyk-Simeonow, prezes PTE Allianz.

Osoba odwiedzająca stronę internetową towarzystwa, co prawda dowie się, ile wynosi opłata od składki, ale o tym, że jest najniższa na rynku nie ma ani słowa. "Chwalimy się tym na tyle, na ile pozwalają nam dobre obyczaje reklamowe" - mówi Nogajczyk-Simeonow.

Obniżać opłaty nie ma zamiaru żaden prezes towarzystwa. Ich zdaniem i tak będą one wkrótce niższe. Zmienione przepisy, zmuszają bowiem OFE do obniżenia opłat. Na kolejne obniżki możemy liczyć dopiero po 2010 r. - wtedy prowizje zaczną spadać, aby w 2014 r. wynieść 3,5%.

Pobierane w Polsce przez fundusze opłaty od składek należą do najwyższych w Europie. W Bułgarii jest to maksymalnie 5%, w Rumunii - 2,5%, a na Słowacji - nie więcej niż 1%. Najmniej płacą Chorwaci, bo zaledwie 0,8% od wpłacanej składki (za raportem Allianz Global Investors 2007). W USA towarzystwa w ogóle nie pobierają opłat od składek, pobierają tylko prowizję za zarządzanie, która w Polsce pobierana jest obok opłat od każdorazowej składki.

Za: Gazeta Wyborcza (2008-04-27), Dominika Wielowieyska, Marcin Bojanowski, Niech fundusze emerytalne obniżą opłaty za prowadzenie naszych kont